Zwangerschap: Wat kun jij?

Meteen nadat je de eerste afspraak gemaakt hebt, sturen we je alle belangrijke informatie voor nu op. Zo ben je vroeg in de zwangerschap op de hoogte van de belangrijkste adviezen.

Er komt nu veel nieuwe informatie op je af. We willen je adviseren naast de ‘leuke pagina’s op internet’ ook de informatieve pagina’s te bezoeken, zoals de website de verloskundige. We vinden het leuk met jullie in gesprek te gaan over wat jullie bezighoudt.

Vind informatieve websites en leuke boeken in ons tipsgedeelte.

Medicijnen

In de zwangerschap is het algemene advies terughoudend te zijn met medicatiegebruik. Van een aantal medicijnen is bekend dat ze schadelijk zijn voor het ongeboren kind. Van een aantal andere medicijnen is onvoldoende bekend om hierover uitspraken te kunnen doen. Meld een zwangerschap dan ook altijd bij een arts die medicatie voorschrijft en bij je apotheek.

Voor een groot aantal klachten zijn allerlei zelfzorgmiddelen verkrijgbaar (medicatie zonder recept). Je kunt denken aan: hoofdluis, wratten, koortslip, griep, eczeem etcetera. Op de website zelfzorg vind je terug welke zelfzorgmiddelen tijdens je zwangerschap gebruikt kunnen worden.

Misselijkheid

Veel vrouwen zijn in het begin van de zwangerschap misselijk. Meestal verdwijnt dit vanzelf rond de 12e zwangerschapsweek.

Onze tips:

  • Eet of drink wat voordat je opstaat; leg dit eventueel ’s avonds al klaar
  • Eet tijdens de dag geen grote maaltijden; beter vaker een beetje dan veel tegelijk
  • Blijf regelmatig (kleine hoeveelheden) drinken
  • Neem een multivitamine-preparaat speciaal voor de zwangerschap
  • Je kunt acupressuurbandjes (te koop bij de apotheek), accupunctuur of reflexologie overwegen
  • Bij sterke klachten kun je via de huisarts medicatie vragen
  • Bel ons als je veel moet overgeven, niet meer kunt drinken of veel afvalt. Je kunt hiervoor 24/7 terecht!

Meer informatie, tips en een forum over (extreme) zwangerschapsmisselijkheid vind je op de website van het steunpunt Hyperemesis Gravidarum.

Vermoeidheid

Je lichaam moet nu voor jou én voor de groeiende baby zorgen. Dat kost veel energie. Vermoeidheid komt veel voor. Zeker in de eerste maanden, als nog niet iedereen in je omgeving weet dat je zwanger bent, kan dit een lastige klacht zijn.

Onze tips:

  • Geef toe aan de vermoeidheid; je lichaam vraagt om slaap
  • Ga na een werkdag bij thuiskomst even rustig zitten of liggen
  • Zorg voor voldoende rust, ook op ‘vrije’ dagen
  • Leef regelmatig en ga op tijd naar bed
  • Maak je er geen zorgen over; het is echt tijdelijk!

Boeken, websites en folders over zwangerschap

Bekijk onze boeken- en websitestips omtrent het onderwerp zwangerschap!

Boekentips

Websitetips

Foldertips

Obstipatie
De hormoonhuishouding verandert en hierdoor kan obstipatie (moeizame ontlasting ontstaan).

Onze tips:

  • Drink voldoende (circa 2 liter vocht per dag), want door te weinig vochtinname worden de darmen traag
  • Gebruik voeding met veel vezels; bijvoorbeeld rauwkost, fruit, (grof-)volkoren brood. Vraag de folder met aangepaste voedingstips bij de assistente of verloskundige
  • Zorg voor voldoende lichaamsbeweging
  • Neem de tijd voor je ontlasting

Bandenpijn
De baarmoeder is in je buik opgehangen met banden. Door de groei van de baarmoeder worden deze ophangbanden opgerekt. Je kunt menstruatie-achtige buikpijn hebben en een stekende pijn bij hoesten, niesen of lachen omdat de baarmoeder dan plotseling aan deze banden trekt. Het is een onschuldige klacht. Het kan helpen je buik vast te houden bij hoesten en niesen. Bij menstruatie-achtige buikpijn geeft een warme kruik vaak veel verlichting.

Maagzuur
In de zwangerschap verslapt de spieren in je lichaam. Handig; want daardoor kun je straks bevallen. Maar doordat de sluitspier van je maag ook slapper wordt, kan maagsap (en voedsel) makkelijk omhoog komen.

Onze tips:

  • Eet vaker kleinere maaltijden
  • Eet minder vet en minder gekruid en vraag de folder met aangepaste voedingstips bij de assistente of verloskundige
  • Gebruik geen koolzuurhoudende dranken
  • Soms kan vanillevla de klachten verlichten
  • Bij de apotheek of bij een goede drogist kun je Rennie (vloeibaar of kauwtabletten), Maalox, Gaviscon of Regla pH als hulpmiddel te verkrijgen

Slecht slapen
Veel zwangeren hebben last van slecht slapen. Je ligt wakker doordat je steeds moet plassen, doordat je baby actief is en doordat je niet meer lekker ligt. Soms helpt een wandeling voor het slapen gaan, maar ook een warme douche of een glas warme melk kan helpen. Tegen onrustige benen kun je een magnesiumdrankje proberen, vraag hiernaar op de praktijk.

Afscheiding
Tijdens de zwangerschap kun je door hormonen meer afscheiding hebben. Deze afscheiding kan heel dun zijn. Dit is normaal. Wanneer de afscheiding korrelig, brokkelig of jeukend wordt kan er een schimmelinfectie zijn. Deze kun je met medicatie door je huisarts laten behandelen.

Onze tips:

  • Gebruik geen inlegkruisjes; het is beter je ondergoed vaker te verschonen
  • Was je onderkantje niet met zeepproducten, alleen met water
  • Laat bij twijfel de verloskundige of huisarts de afscheiding bekijken

Spataderen
Door de veranderende hormoonspiegel is de pompkracht van de aderen in de benen vermindert. Daarnaast drukt de grote, zware baarmoeder op de benen, waardoor de bloedafvoer minder goed is. De druk in de aderen neemt toe en gaan daarom uitzetten. Op de benen zijn de aderen dan goed zichtbaar. Ook op de schaamlippen kunnen spataderen voorkomen.

Onze tips:

  • Vermijd lang staan
  • Vermijd lang in dezelfde houding zitten en ga niet met gekruiste benen zitten
  • Probeer zoveel mogelijk activiteiten zittend te doen
  • Leg tijdens rust de benen omhoog
  • Eventueel de benen koud afdouchen
    Indien deze tips geen verlichting bieden of als de spataderen uitbreiden kunnen steunkousen ondersteuning bieden. Als je denkt dat dit nodig is, wil je dan de spataders op het spreekuur aan ons laten zien?

Voeding
Bij de voedingscheck kun je je eigen voeding vergelijken met de aanbevolen voeding voor zwangeren. Wanneer je merkt dat je voeding niet optimaal is, kun je dit met ons bespreken. Als het nodig is verwijzen we je naar een diëtiste voor persoonlijk advies.
Op internet vind je veel voedingsadviezen die niet kloppen. Wil je weten wat het beste voor jou en de baby is? Kijk dan op de website van het voedingscentrum.

zwangerschap_voeding

Zwanger op vakantie
Praktische informatie over vakantie tijdens de zwangerschap

Vliegreis
Zorg dat je nagaat bij je vliegmaatschappij tot wanneer je mag vliegen, denk ook aan de retourvlucht! Lange vluchten worden afgeraden na 32-34 weken afhankelijk van de voorschriften van de luchtvaartmaatschappij. Dit is niet om medische redenen maar eerder uit financiële en verzekeringstechnische overwegingen. Kort voordat je vertrekt leggen we een engelstalige zwangerschapsverklaring voor je klaar. Het is verstandig ook je zwangerschapsdossier mee te nemen.

Eet/leefpatroon op vakantie
Zorg bij een autoreis dat je regelmatig stopt en een goede balans vindt tussen lichaamsbeweging en rust. Denk aan de algemene voedingsadviezen voor in de zwangerschap en let extra op rauwe vlees- en melkprodukten. Zorg dat groenten en fruit zichtbaar vers zijn bereid (dus niet al uren in een vitrine of kraam liggen). Drink voldoende; minimaal twee liter per dag en extra bij warm weer. Drink bij twijfel fleswater in plaats van kraanwater en gebruik geen ijsklontjes. Kies een zonnebrandcrème met een hoge beschermingsfactor. Zon kan geen kwaad maar kan wel zorgen voor verbranding, uitdroging en een zwangerschapsmasker. Probeer dus verantwoord te zonnen. Informeer bij verre reizen bij de GGD of je vaccinaties nodig hebt.

Bijzondere sporten op vakantie
Sporten tijdens je zwangerschap is leuk en gezond. Skiën wordt na een periode van 12 weken zwangerschap afgeraden vanwege het valrisico. Tot die periode is een zwangerschap voldoende beschermd. Ook een langdurig verblijf op hoogtes > 2500 meter is niet verstandig. De lucht bevat hier aanzienlijk minder zuurstof dan in lager gelegen gebieden en dit is niet aan te raden i.v.m. de verminderde doorbloeding van de moederkoek.
Andere contact- en valsporten waar je heel voorzichtig mee moet zijn zijn paardrijden, rugby en vechtsporten. De laatste sport die we willen noemen is diepzeeduiken.

Medicijnen
Het is niet nodig om naar de westerse georiënteerde landen medicijnen mee te nemen omdat daar de gebruikelijke medicijnen te verkrijgen zijn. Voor medicijnen op recept moet je toch altijd eerst langs een dokter. Paracetamol en ORS in je bagage is wel handig. Wanneer je verre reizen maakt, kun je het beste de GGD-adviezen opvolgen.

Belangrijk:
Check vooraf aan je vakantie of je reisverzekering goed is geregeld. Let op vergoedingen voor ziekenhuisopname, extra verblijfskosten en bijzonder vervoer naar huis. Zorg dat je de zwangerschapskaart bij je hebt en weet waar de dichtstbijzijnde dokter en ziekenhuis zijn. Bel ons bij twijfel, vragen of zorgen vanaf je vakantiebestemming! Je kunt ons hier echt 24 uur per dag, 7 dagen per week voor bellen. We denken graag met je mee. Mocht je (om welke reden dan ook) in een buitenlands ziekenhuis zijn geweest, laat ons dit altijd weten bij thuiskomst.
Fijne vakantie!

Seksualiteit
Seksualiteit en zwangerschap zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Wanneer er problemen zijn op seksueel gebied, is het dan ook belangrijk dat jullie dat tegen ons vertellen! Ook wanneer je in het verleden iets vervelends hebt meegemaakt op seksueel gebied, rondom een inwendig onderzoek, of op een andere manier met geweld te maken hebt gehad, willen wij dit graag weten. We kunnen je dan beter begeleiden.
Op seksueel gebied kan er veel veranderen tijdens en na een zwangerschap, zowel bij de vrouw als bij de man. De behoefte aan seks kan meer of minder worden. Je kunt elkaar meer of minder aantrekkelijk vinden. En ook de lichamelijke beleving van seksualiteit kan veranderen. De veranderingen worden veroorzaakt door lichamelijke veranderingen, veranderingen in jullie relatie en praktische veranderingen (een kindje in huis).
De veranderingen kunnen steeds anders zijn, afhankelijk van hoever je zwanger bent:

De eerste drie maanden
De eerste drie maanden komt het vaak voor dat een vrouw minder zin heeft om te vrijen, dit komt door de zwangerschapshormonen, vermoeidheid en soms misselijkheid. De borsten groeien, wat een warm, erotisch gevoel kan geven. Soms ook is dit juist een vreemd, onaangenaam gevoel. Het kan zijn dat de vrouw makkelijker opgewonden raakt; dit komt door een toegenomen doorbloeding van de geslachtsorganen. Bepaalde houdingen die voorheen prettig waren, kunnen vanaf nu pijnlijk zijn.

Maand 4, 5 en 6
De tweede drie maanden voelen veel zwangeren zich beter dan de eerste drie maanden, waardoor de zin om te vrijen vaak weer terugkomt. Door de zwangerschapshormonen kunnen de schaamlippen wat opzwellen en paarsig verkleuren, dit is een normaal verschijnsel. De geslachtsorganen blijven goed doorbloed, waardoor de vrouw vaak makkelijker opgewonden raakt. Wanneer een vrouw een orgasme heeft (klaarkomen) trekt de baarmoeder samen. Het duurt nu langer voor de baarmoeder na een orgasme weer ontspant. Ook kan het nu pijnlijk zijn wanneer de vrouw wél erg opgewonden raakt, maar niet klaarkomt.
De man kan de dikke buik onaantrekkelijk vinden. Er zijn ook mannen die de dikke buik en volle, zwangere borsten juist heel erotisch vinden.

De laatste drie maanden
De laatste drie maanden van de zwangerschap is vrijen vaak wat lastig doordat je buik in de weg zit. De lepeltje-lepeltje houding kan uitkomst bieden. Veel zwangeren hebben nu lichamelijke klachten zoals rugpijn en vermoeidheid, waardoor de zin in vrijen kan verminderen. Sommige hoog-zwangeren worden duizelig wanneer ze langere tijd op hun rug liggen. Wanneer een vrouw een orgasme heeft (klaarkomen) trekt de baarmoeder samen. Vanaf ongeveer 7 maanden zwangerschap, trekt de baarmoeder langduriger samen tijdens een orgasme dan buiten de zwangerschap. Dit voelt aan als een harde buik, en kan soms onaangenaam zijn. Soms gaan de borsten lekken wanneer de vrouw opgewonden raakt. De vagina wordt wat korter.
Veel mannen vinden vrijen nu eng en hebben het gevoel dat ze met de penis bij het kindje komen. Deze gevoelens komen vaak voor, maar zijn onterecht. Het kindje zit goed beschermd!

Niet vrijen als:
Wanneer mogen jullie niet vrijen?
In principe zijn er rondom de zwangerschap geen beperkingen in hoe of hoe vaak jullie willen vrijen. Alleen in de volgende situaties wordt vrijen afgeraden:

  • Een miskraam in gang (je mag alleen vrijen met condoom)
  • de placenta ligt voor de baarmoedermond en je hebt bloedverlies
  • een dreigende vroeggeboorte
  • gebroken vliezen
    Wanneer hier sprake van is, zullen we dit altijd duidelijk tegen je zeggen.

Als het vrijen pijnlijk is
Soms is het vrijen tijdens de zwangerschap voor de vrouw pijnlijk. Dit kan veroorzaakt worden door de lichamelijke veranderingen die je hierboven kunt vinden, maar ook door een volle blaas, spierkrampen, onvoldoende opgewonden zijn, vaginale droogheid en spataders rondom de vagina. We geven je de volgende tips: neem de tijd (heb pas gemeenschap als je opgewonden bent), ga vooraf plassen, probeer verschillende houdingen, gebruik vaginaal glijmiddel (te koop bij drogist of apotheek). Ook vrijen zonder gemeenschap kan uitkomst bieden.
Wanneer het vrijen voor de zwangerschap ook al pijnlijk was, zijn er waarschijnlijk andere oorzaken. We raden je aan hier met je huisarts over te praten of, advies te vragen bij een seksuoloog. In het Amphia Ziekenhuis werken een aantal seksuologen bij wie je zonder verwijzing terecht kunt (dit wordt vergoed door de verzekering). Vraag eventueel bij de verloskundige een folder.

Psychische veranderingen
Onze zorg betreft jouw gezondheid en de gezonde groei van je baby. Naast je lichamelijke gezondheid vinden we het ook belangrijk hoe het mentaal met je gaat. We horen graag hoe je het zwanger zijn ervaart, hoe je tegen de naderende bevalling aankijkt en na de geboorte hoe je het ouderschap op dat moment ervaart. Net zo belangrijk vinden we de ervaring van je partner en andere kinderen. Dit horen we graag als het goed me je gaat. Maar zeker ook als het niet goed met je gaat.
Onze verloskundigen zijn op diverse vlakken aanvullend opgeleid. Zo hebben we als het psychische klachten betreft een coach/counselor in huis, een mindfulnesstrainer en een verloskundige die gespecialiseerd is in je helpen bij het stoppen met roken. Daarnaast werken we graag samen met psychologen, maatschappelijk werk, je huisarts en zijn/haar praktijkondersteuner, diverse coaches en zwangerschapsdocenten.
Een zwangerschap brengt zoveel veranderingen met zich mee, dat je wat makkelijker je onzeker of down kunt voelen dan buiten de zwangerschap. Ook hormonen maken je vatbaar voor mentale schommelingen. Een zwangerschap is nu eenmaal een spannende periode. Aan de andere kant is teveel stress ook niet goed in de zwangerschap. Op de website van het Landelijk Kenniscentrum Psychische klachten en Zwangerschap kun je een korte test doen die je verteld of je mogelijk gebaat bent bij psychische ondersteuning. Als je je zorgen maakt over spanningen, je stemming of stress; kijk eens op deze website. Neem je de resultaten mee naar het spreekuur?

Verloskundigen Oosterhout

Sint Antoniusstraat 86a
4902 PV Oosterhout
Tel: 0162 - 450 145
info@verloskundigenoosterhout.nl

knov     logo_verloskundigen_oosterhout  

Wij zijn aangesloten bij de KNOV.